Franchise starten · Franchise overnemen

Franchise overnemen: zo onderzoek je een vestiging ter overname

Een koperswerkblad voor wie een bestaande franchisevestiging wil overnemen in plaats van vanaf nul te beginnen.

Door Gijs Bodenstaff · Bijgewerkt:

Bij een franchise overname koop je een draaiende vestiging met klanten, personeel en een huurcontract, maar ook met de afspraken die de vorige eigenaar heeft gemaakt. Er zijn altijd drie partijen: de verkoper, de franchisegever en jij. Zonder goedkeuring van de franchisegever gaat de overdracht meestal niet door. Begin dus met onderzoek, niet met een bod.

Wie beslist er mee bij een overname van een franchisevestiging?

Een gewone bedrijfsovername is een zaak tussen koper en verkoper. Bij franchise zit er een derde aan tafel. De verkopende franchisenemer levert cijfers, het huurcontract en informatie over personeel. De franchisegever toetst of jij als opvolger past en keurt de overdracht goed. Jij doet het onderzoek, regelt je financiering en schakelt je eigen adviseurs in.

Die driehoek heeft gevolgen voor je planning. De verkoper wil snel, de franchisegever wil zekerheid over de opvolger, en jij wilt tijd voor onderzoek. Spreek daarom vroeg af in welke volgorde de gesprekken plaatsvinden en wie welke stukken wanneer levert. Waar overname past in de hele startersroute, zie je in de franchisegids in zeven stappen.

Schema franchise overname kopen met drie partijen: verkopende franchisenemer, franchisegever die goedkeurt en jij als koper
Drie partijen, één besluit: verkoper, franchisegever en koper hebben elk een eigen rol.

Waar vind je een franchise te koop?

Aanbod van franchisevestigingen staat zelden op één plek. Werk met meerdere kanalen tegelijk:

  • De franchisegever zelf. Veel formules weten als eerste welke franchisenemer wil stoppen. Vraag gericht naar vestigingen die binnenkort vrijkomen.
  • Bedrijvenmarktplaatsen. Online platforms voor bedrijfsovernames hebben vaak een rubriek franchise. Filter op regio en branche.
  • Accountants en overnameadviseurs. Zij begeleiden verkopers en kennen aanbod dat nog niet openbaar is.
  • Je eigen netwerk. Een franchisenemer die met pensioen wil, vertelt dat eerder aan een vaste klant dan aan een website.

Bij Franchise-starten.nl beginnen we bij jou, niet bij het aanbod. In de intake kijken we naar je eigen inbreng, ervaring en regio. Hoe dat werkt, lees je bij hoe franchise matching werkt.

Welke stukken vraag je op bij een franchise ter overname?

Gebruik deze lijst als werkblad en vink af wat je hebt ontvangen. Ontbreekt iets, vraag het dan schriftelijk op.

Due diligence werkblad voor de koper
StukWat je controleertHoe check je het
Jaarcijfers van drie jaarOntwikkeling van omzet, marge en kostenLaat je accountant de cijfers analyseren en vergelijk met andere vestigingen binnen de formule
HuurcontractLooptijd, huurprijs, indexatie en of de huur overdraagbaar isLees het contract zelf en vraag de verhuurder om bevestiging
PersoneelsdossierAantal medewerkers, contracten, verlof en lopende afsprakenLaat je adviseur nagaan welke verplichtingen meegaan bij overdracht
FranchiseovereenkomstResterende looptijd en voorwaarden voor de opvolgerVraag of je het lopende contract overneemt of een nieuw contract krijgt
InvesteringsverplichtingenGeplande verbouwing of vervanging die de formule eistVraag de franchisegever om een schriftelijk overzicht
Reden van verkoopPersoonlijke reden of probleem met de vestigingSpreek met buren, leveranciers en andere franchisenemers

Let op de resterende looptijd

Neem je het lopende contract over, dan erf je ook de resterende looptijd. Is die kort, dan moet je je investering in weinig jaren terugverdienen of snel heronderhandelen. Krijg je een nieuw contract, dan geldt de Wet franchise met een informatieplicht en vier weken standstill. Hoe je zo'n contract leest, staat bij de checklist voor de franchiseovereenkomst. Leg het voor aan een franchisejurist: wij geven geen juridisch advies.

Wat toetst de franchisegever bij een overname?

De franchisegever beoordeelt je meestal op dezelfde punten als een nieuwe kandidaat: past je profiel bij de formule, kun je de vestiging financieren en heb je de juiste ervaring? Soms vraagt hij een gesprek, een meeloopdag of een opleiding vóór de overdracht. Vraag vooraf welke criteria gelden en hoe lang de beoordeling duurt, zodat je dat in je planning meeneemt.

Vraag ook of er overdrachtskosten zijn en of je een opleiding moet volgen. Die bedragen horen in je begroting, net als het advies van jurist en accountant.

Een bestaande vestiging overnemen of zelf een nieuwe openen?

Een overname is niet automatisch beter of slechter dan een nieuwe vestiging. Het hangt af van je situatie, je budget en hoeveel zekerheid je zoekt.

Overname tegenover nieuwe vestiging
AspectOvernameNieuwe vestiging
Omzet vanaf dag éénJa, er zijn al klantenNee, je bouwt alles op
Bewijs uit het verledenCijfers van eerdere jarenAlleen een prognose
KoopsomJe betaalt voor goodwill en inventarisGeen goodwill, wel volledige inrichting
PersoneelBestaand team, met afspraken die meegaanJe kiest zelf je team
LocatieVastgelegd, met lopend huurcontractJe kiest samen met de formule
Verborgen problemenMogelijk achterstallig onderhoud of slechte naamGeen erfenis uit het verleden

Hoe financier je de koop van een franchisevestiging?

Bij een overname heb je cijfers uit het verleden. Dat helpt in het bankgesprek, omdat een financier liever naar resultaten kijkt dan naar een prognose. Toch vraagt de bank om eigen inbreng en een ondernemingsplan met een begroting voor de komende jaren. Hoe je dat opbouwt, lees je in het ondernemingsplan van een franchisenemer.

Mogelijke bouwstenen: een bancaire lening, eventueel met een BMKB-borgstelling van de overheid waarbij de overheid voor 90% borg staat, tot maximaal € 1,5 miljoen; je financier vraagt die aan en de regeling loopt tot en met 1 juli 2027. Voor kleinere bedragen is er Qredits: microkredieten tot € 50.000 en MKB-kredieten tussen € 50.000 en € 250.000, terug te betalen in 1 tot 10 jaar. Meer over het bankgesprek staat bij het gesprek met de bank. Voor geldvragen schakel je een accountant of je bank in.

Fictief voorbeeld: Daan bekijkt een franchise te koop in Breda

Daan (fictief, 36) wil een vestiging in de dienstverlening overnemen. De vraagprijs is € 85.000 voor goodwill en inventaris. Hij heeft € 30.000 eigen geld.

Fictieve financiering van een overname
PostBedragToelichting
Koopsom€ 85.000Goodwill en inventaris, fictief
Overdrachts- en advieskosten€ 10.000Jurist, accountant, opleiding, fictief
Werkkapitaal€ 15.000Buffer voor de eerste maanden, fictief
Totaal nodig€ 110.000Som van bovenstaande
Eigen geld€ 30.000Spaargeld van Daan
Te financieren€ 80.000Bijvoorbeeld bank of Qredits MKB-krediet

Wat Daan ontdekte

In het huurcontract stond nog anderhalf jaar looptijd. De verhuurder wilde verlengen, maar met een hogere huur. Daan nam die huur op in zijn begroting en ging opnieuw in gesprek over de vraagprijs. Zonder die controle had hij een te hoog bod gedaan.

In welke volgorde pak je een overname aan?

  1. Bepaal je budget met de calculator voor eigen inbreng.
  2. Vraag de franchisegever naar zijn criteria voor opvolgers.
  3. Vraag stukken op en doe je onderzoek.
  4. Laat jurist en accountant meekijken.
  5. Rond financiering af en teken pas als de franchisegever schriftelijk heeft ingestemd.

Veelgestelde vragen over een franchise overname

Heb ik toestemming van de franchisegever nodig om een vestiging over te nemen?
In de meeste franchiseovereenkomsten staat dat de franchisegever de opvolger moet goedkeuren. Hij toetst of jij past bij de formule en de vestiging kunt financieren. Vraag vroeg naar zijn criteria en de doorlooptijd van de beoordeling. Teken geen koopovereenkomst zonder schriftelijke instemming van de franchisegever, en laat een franchisejurist meelezen.
Welke cijfers vraag ik op bij een franchise te koop?
Vraag minstens de jaarcijfers van de afgelopen drie jaar, met omzet, marge en kosten. Vraag daarnaast een overzicht van personeel, het huurcontract en de lopende afspraken met de franchisegever. Laat een accountant de cijfers analyseren en vergelijk ze met wat andere vestigingen van dezelfde formule realiseren.
Neem ik het bestaande franchisecontract over of krijg ik een nieuw contract?
Dat verschilt per formule. Soms stap je in de lopende overeenkomst met de resterende looptijd over, soms sluit je een nieuw contract. Bij een nieuw contract gelden de informatieplicht en vier weken standstill van de Wet franchise. Vraag het vooraf na, want het bepaalt hoeveel jaren je hebt om je investering terug te verdienen.
Is een overname duurder dan een nieuwe vestiging openen?
Koop je een bestaande zaak, dan reken je goodwill af, maar je hebt meteen omzet en cijfers uit het verleden. Start je nieuw, dan betaal je geen goodwill, maar wel de volledige inrichting en een opstartperiode zonder klanten. Welke route goedkoper uitvalt, hangt af van de vestiging, de formule en je eigen situatie.
Wat gebeurt er met het personeel bij een franchise overname?
Personeel en hun arbeidsvoorwaarden kunnen bij een overname meegaan naar de nieuwe eigenaar. Vraag daarom een volledig overzicht van contracten, verlofsaldo en lopende afspraken op. Laat een adviseur nagaan welke verplichtingen in jouw situatie overgaan, zodat je geen onverwachte kosten tegenkomt na de overdracht.
Hoe ontdek ik waarom een franchisenemer zijn vestiging verkoopt?
Vraag het rechtstreeks, maar controleer het antwoord ook. Spreek met andere franchisenemers, leveranciers en buren. Kijk naar de ontwikkeling van omzet en reviews. Een persoonlijke reden zoals pensioen is iets anders dan een vestiging die al jaren terugloopt. De reden bepaalt mee hoeveel risico je neemt.
Kan ik een franchiseovername financieren met Qredits?
Bij Qredits kun je kijken naar het microkrediet (tot € 50.000) of het MKB-krediet (€ 50.000 tot € 250.000), met looptijden van 1 tot 10 jaar. Of het in jouw geval past, hangt af van je plan en eigen inbreng. Combineer eventueel met een banklening en bespreek de mogelijkheden met je accountant of financier.
Hoe wordt de prijs van een franchisevestiging bepaald?
De prijs hangt af van onder meer de resultaten, de resterende looptijd van het contract, de staat van inventaris en het huurcontract. Er bestaat geen vaste formule. Laat een accountant of overnameadviseur een waardering maken en gebruik je eigen onderzoek om te onderhandelen over de vraagprijs.
Helpt Franchise-starten.nl bij het vinden van een franchise ter overname?
Franchise-starten.nl kijkt in de intake naar je eigen inbreng, ervaring, regio en motivatie en zet maximaal drie formules op een shortlist waarvan de eisen aantoonbaar bij je passen. Of een formule een vestiging ter overname heeft, bespreek je daarna met die formule. Je gegevens gaan alleen naar een formule als jij toestemming geeft.
Welke risico's loop je als je een bestaande franchise koopt?
Denk aan een korte resterende looptijd van contract of huur, geplande verplichte investeringen, achterstallig onderhoud en een vestiging met een slechte lokale naam. Ook personeel dat na de overname vertrekt is een risico. Een systematisch onderzoek met je accountant en jurist maakt die risico's zichtbaar voordat je tekent.

Bronnen

Portret van Gijs Bodenstaff

Gijs Bodenstaff
Franchise marketeer, Local SEO- en GEO-specialist, auteur

Wil je weten welke formules aantoonbaar passen bij je budget en regio, ook voor een overname? Vraag de gratis intake aan.