Franchise starten · Ondernemingsplan

Ondernemingsplan franchise: zo maak je het plan van jouw vestiging

Een werkplan om het businessplan voor je franchisevestiging op te bouwen, door te rekenen en te laten toetsen.

Door Gijs Bodenstaff · Bijgewerkt:

Een ondernemingsplan franchise is het plan van jóuw vestiging, niet een kopie van het formuleboek. De franchisegever levert vaak een basis aan, maar de bank wil zien dat jij de cijfers begrijpt en je lokale markt kent. In ons fictieve voorbeeld blijft van € 400.000 omzet € 36.000 over voor belasting en aflossing. Bij 10% minder omzet zakt dat naar € 14.800.

Welke hoofdstukken horen in een businessplan voor een franchise?

Een franchiseplan heeft dezelfde hoofdstukken als elk ondernemingsplan. Het verschil zit in de verdeling van het werk: een deel krijg je van de formule, een deel moet je zelf uitzoeken. Verwar die twee niet.

Opbouw van het plan: wat de franchisegever aanlevert en wat je zelf maakt
HoofdstukFranchisegever levertJij maakt zelf
OndernemerProfiel dat de formule zoektJe eigen ervaring, motivatie en rol in de vestiging
FormuleBeschrijving, concept, ondersteuningWaarom deze formule bij jou en je regio past
Markt en locatieSoms een locatieanalyseLokale concurrentie, doelgroep, bereikbaarheid, eigen onderzoek
MarketingLandelijke campagnes en huisstijlLokaal plan: Google Bedrijfsprofiel, reviews, netwerk, acties
Organisatie en personeelRichtlijn voor bezettingJe rooster, functies, werving en eigen uren
InvesteringOverzicht van verlangde investeringenJe eigen aanvullingen en een buffer
ExploitatieKengetallen van andere vestigingenJe eigen begroting, met onderbouwde aannames
Liquiditeit en financieringSoms een voorbeeldMaandelijkse kasstroom en je financieringsmix

Begin met de investering

Weet je nog niet wat je totale investering wordt, maak die dan eerst. Met de investeringscalculator zet je instapvergoeding, inrichting, voorraad en werkkapitaal op een rij. Die som is de basis voor elk ander hoofdstuk.

Hoe ziet een exploitatiebegroting voor een franchisevestiging eruit?

De exploitatie laat zien wat er overblijft nadat alle kosten van een jaar zijn betaald. Het voorbeeld hieronder is fictief en afgerond. Het gaat om de opbouw, niet om de bedragen.

Fictieve omzet € 400.000. Daarvan gaat € 160.000 naar inkoop, € 110.000 naar personeel en € 36.000 naar huur. De royalty is 5% van de omzet (€ 20.000) en de marketingbijdrage 2% (€ 8.000). Overige kosten zoals energie, verzekeringen, software en administratie: € 30.000. Resultaat: € 36.000 voor belasting en aflossing. Die percentages vallen binnen de bandbreedte die een Franse marktstudie uit 2025 vond (royalty meestal 4% tot 6%, marketing 0% tot 3%). Dat is een Franse steekproef: gebruik altijd de cijfers uit je eigen informatiepakket.

Watervalgrafiek fictieve exploitatie voor een ondernemingsplan franchise: van € 400.000 omzet naar € 36.000 resultaat
Fictieve exploitatie eerste jaar: van omzet via inkoop, personeel, huur, royalty, marketing en overig naar resultaat.

Wat gebeurt er met je exploitatie als de omzet tegenvalt?

Banken willen zien dat je plan een tegenvaller overleeft. Een eenvoudige gevoeligheidsanalyse: wat als de omzet 10% lager uitvalt? Inkoop, royalty en marketing dalen mee, want die hangen aan de omzet. Personeel, huur en overige kosten blijven staan.

Gevoeligheidsanalyse: basis tegenover omzet min 10% (fictief)
PostBasisOmzet min 10%
Omzet€ 400.000€ 360.000
Inkoop (40% van omzet)€ 160.000€ 144.000
Personeel (vast)€ 110.000€ 110.000
Huur (vast)€ 36.000€ 36.000
Royalty (5%)€ 20.000€ 18.000
Marketingbijdrage (2%)€ 8.000€ 7.200
Overig (vast)€ 30.000€ 30.000
Resultaat voor belasting en aflossing€ 36.000€ 14.800

Waarom 10% minder omzet bijna 60% minder resultaat geeft

Het resultaat zakt van € 36.000 naar € 14.800, een daling van € 21.200. Dat komt door de vaste kosten. Die blijven gelijk terwijl je minder verdient. Laat in je plan zien wat je dan doet: minder uren inhuren, een lagere eigen opname, of een buffer die het opvangt.

Hoe maak je een liquiditeitsbegroting voor je vestiging?

Winst is niet hetzelfde als geld op de rekening. Een liquiditeitsbegroting laat per periode zien wat er binnenkomt en uitgaat, inclusief aflossing en rente. Zo zie je of je kas ergens onder nul dreigt te zakken. Het fictieve voorbeeld gaat uit van € 25.000 werkkapitaal bij de start en € 20.000 aflossing en rente per jaar.

Fictieve liquiditeitsbegroting eerste jaar per kwartaal
KwartaalOntvangstenUitgaven exploitatieAflossing en renteKas einde kwartaal
Start€ 25.000
Kwartaal 1€ 80.000€ 88.000€ 5.000€ 12.000
Kwartaal 2€ 95.000€ 90.000€ 5.000€ 12.000
Kwartaal 3€ 105.000€ 92.000€ 5.000€ 20.000
Kwartaal 4€ 120.000€ 94.000€ 5.000€ 41.000

Kijk naar het dieptepunt

In dit voorbeeld zakt de kas in het eerste kwartaal van € 25.000 naar € 12.000, omdat de omzet nog moet groeien. Zonder werkkapitaal had je daar een tekort gehad. Maak de begroting in de praktijk per maand: dan zie je ook pieken zoals de btw-afdracht en de jaarlijkse verzekeringspremie. Hoe je de lening zelf opbouwt, lees je bij je franchise financieren.

Wat missen banken vaak in een franchiseplan?

Controleer je plan op deze gaten voordat je het indient:

  • Eigen onderbouwing van de omzet. Niet alleen het gemiddelde van de formule, maar waarom jouw locatie dat haalt.
  • Je eigen inkomen. Hoeveel heb je per maand nodig om te leven, en kan de vestiging dat betalen?
  • Een reëel opstarttempo. Omzet bouwt zich op; de eerste maanden zijn zelden representatief.
  • Contractvoorwaarden. Looptijd, vergoedingen en latere investeringen uit de franchiseovereenkomst. Lees eerst je franchisecontract checken.
  • Lokale marketing. Wie zorgt voor de vindbaarheid van je vestiging? Vraag de formule hoe zij lokale marketing per vestiging regelt; in ons benchmarkonderzoek uit 2026 was maar 40% van 500 Google Bedrijfsprofielen compleet.

Laat je plan altijd toetsen door een accountant; Franchise-starten.nl geeft geen financieel advies.

Fictief voorbeeld: Sanne schrijft haar plan in zes weken

Sanne (fictief, 33, uit Apeldoorn) wil een vestiging openen in de horeca. Volgens de NFV werken in de horeca gemiddeld zo'n 26,8 mensen per vestiging (eigen berekening op NFV-cijfers 2025), dus personeel is haar grootste kostenpost. Zo verdeelde ze het werk:

  1. Week 1: investering doorrekenen en eigen inbreng vaststellen.
  2. Week 2: lokaal marktonderzoek, drie concurrenten bezocht, passanten geteld.
  3. Week 3: exploitatie en rooster, met de kengetallen van de formule als vergelijking.
  4. Week 4: gevoeligheidsanalyse en liquiditeitsbegroting per maand.
  5. Week 5: accountant laat de cijfers toetsen, twee aannames aangepast.
  6. Week 6: plan naar de bank.

Na de opening gebruikt ze het plan als meetlat. Hoe je dat aanpakt, staat bij je eerste jaar als franchisenemer. Wil je eerst weten welke formule bij je past, zodat je niet voor de verkeerde een plan schrijft? Kijk dan naar de Proof-of-Fit-aanpak of terug naar het complete startersoverzicht.

Veelgestelde vragen over het ondernemingsplan voor een franchise

Levert de franchisegever een kant-en-klaar ondernemingsplan?
Meestal niet helemaal. Veel formules leveren een basis aan, zoals een beschrijving van de formule, kengetallen en een investeringsoverzicht. Het lokale deel maak je zelf: je markt, je locatie, je personeel en je eigen begroting. Banken willen zien dat jij het plan begrijpt en kunt verdedigen, niet alleen dat je het hebt ontvangen.
Exploitatiebegroting of liquiditeitsbegroting: waarin verschillen ze?
Een exploitatiebegroting laat zien wat er in een jaar overblijft na alle kosten. Een liquiditeitsbegroting laat per maand of kwartaal zien hoeveel geld er binnenkomt en uitgaat, inclusief aflossing en rente. Je kunt winst maken en toch tijdelijk geldtekort hebben. Daarom heb je in je plan allebei nodig.
Hoe reken ik de royalty en marketingbijdrage mee in mijn plan?
Neem de percentages en de grondslag over uit de franchiseovereenkomst of het informatiepakket. Meestal zijn ze een percentage van de omzet. In ons fictieve voorbeeld is dat 5% royalty en 2% marketing. Reken ze bij elke omzetvariant opnieuw uit, want ze dalen of stijgen mee met je omzet.
Waarom wil een bank een gevoeligheidsanalyse zien?
Een bank wil weten of je lening terugbetaald wordt als het tegenvalt. Een gevoeligheidsanalyse laat zien wat er met je resultaat gebeurt als de omzet bijvoorbeeld 10% lager uitvalt. Omdat vaste kosten blijven staan, daalt het resultaat veel harder dan de omzet. Laat zien hoe je daarop reageert.
Hoeveel werkkapitaal neem ik op in mijn franchiseplan?
Je branche bepaalt het mee, net als je opstarttempo en je vaste kosten. Je liquiditeitsbegroting laat zien hoe diep de kas in de eerste maanden zakt. Je werkkapitaal moet dat dieptepunt ruim opvangen. Bespreek het bedrag met je accountant en vraag de franchisegever welke buffer andere vestigingen nodig hadden.
Mag ik de omzetprognose van de formule overnemen?
Je mag hem als vergelijking gebruiken, maar onderbouw je eigen omzet. Vraag op welke vestigingen de prognose is gebaseerd en of die lijken op jouw locatie. Voeg je eigen lokale onderzoek toe, zoals concurrentie en bereikbaarheid. Een bank waardeert een eigen, voorzichtige onderbouwing meer dan een overgenomen getal.
Hoeveel weken kost het schrijven van een franchiseplan?
Reken op enkele weken als je de stukken van de formule al hebt. In ons fictieve voorbeeld duurde het zes weken, inclusief lokaal marktonderzoek en toetsing door een accountant. Begin niet te laat, want de bank heeft daarna ook tijd nodig om je aanvraag te beoordelen.
Moet ik mijn eigen salaris opnemen in de exploitatie?
Als eenmanszaak of vof betaal je jezelf uit het resultaat, niet als loonkost. Laat in je plan wel zien hoeveel je per maand nodig hebt om te leven en of het resultaat dat na belasting en aflossing toelaat. Banken kijken daar kritisch naar, dus maak het concreet.
Kan Franchise-starten.nl mijn ondernemingsplan schrijven?
Nee. Franchise-starten.nl helpt je met een gratis intake en een shortlist van maximaal drie formules waarvan de eisen aantoonbaar bij je passen. Het plan schrijf je zelf, met de stukken van de formule. Laat het toetsen door een accountant en bespreek de financiering met je bank. Wij geven geen financieel advies.
Welke kosten vergeten starters vaak in een franchiseplan?
Denk aan advieskosten van jurist en accountant, verzekeringen, software, lokale marketing en de periode voor de opening waarin je al kosten maakt maar nog niets verkoopt. Ook latere verplichte investeringen uit het contract worden vaak vergeten. Loop het informatiepakket regel voor regel na en zet elke post in je begroting.

Bronnen

Portret van Gijs Bodenstaff

Gijs Bodenstaff
Franchise marketeer, Local SEO- en GEO-specialist, auteur

Schrijf je plan pas als de formule bij je past: vraag de gratis intake aan en ontvang een shortlist met onderbouwing.